Hệ thống ngân hàng đang trong công đoạn tái cơ cấu mạnh mẽ, tập trung vào chất lượng tín dụng và tính minh bạch của mẫu vốn

 Trong bối cảnh đó, cuối năm 2014, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 36 (có hiệu lực từ 1/2), quy định giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn của các tổ chức tín dụng. Theo các chuyên gia, đây là một trong các văn bản "đồ sộ" nhất của ngành tài chính ngân hàng phổ biến năm qua, điều chỉnh đa dạng hoạt động cho vay, trong đấy đáng lưu ý với cho vay đầu tư, marketing cổ phiếu.
Cụ thể văn bản này quy định tổng dư nợ cấp tín dụng đầu tư, buôn bán cổ phần ko được vượt quá 5% vốn điều lệ, vốn được cấp của những nhà băng. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước giới hạn cấp tín dụng để cho vay chiết khấu giấy tờ có giá, đầu tư cổ phiếu lên tới 20% vốn điều lệ. các ngân hàng với tỷ lệ nợ xấu trên 3% cũng không được cho vay đầu tư chứng khoán.
"Thời gian qua, việc kiểm soát ko hợp lý, chưa chặt chẽ vốn tín dụng ngân hàng đầu tư vào cổ phiếu dẫn tới thị trường phổ biến khi biến động bất thường, gây rủi ro lớn ở nhiều tổ chức tín dụng. Đã có đơn vị lâm vào tình trạng khó khăn tài chính, mất khả năng thanh khoản, tiền gửi của người dân ko được bảo đảm an toàn", đại diện Ngân hàng Nhà nước lý giải về việc không thể lùi thời hạn với hiệu lực của văn bản.
Theo Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước - Vũ Bằng, Thông tư 36 sẽ là giải pháp phải chăng để kiểm soát dòng vốn, nâng cao tính minh bạch trong hoạt động cho vay của các ngân hàng, nhưng về ngắn hạn với thể mang những tác động tâm lý nhất định. "Một số ngân hàng vượt có tỷ lệ cho vay vượt hầu hết mức 5% vốn điều lệ, nhưng cũng với những ngân hàng còn dư địa buộc phải cần sự điều chỉnh giữa những nhà băng", ông đề cập.
Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia Trương Văn Phước cũng nhận xét những quy định trên phản ánh ý chí của nhà điều hành muốn làm lành mạnh hệ thống ngân hàng thông qua giảm có chéo. Tuy nhiên, bất cứ một liều thuốc nào cũng gây ra phản ứng phụ.
thứ nhất, hoạt động cho vay ký quỹ (margin) của một số nhà hàng cổ phiếu sẽ bị ảnh hưởng, bởi phổ biến tổ chức hiện nay đang tiêu dùng dòng tiền từ các nhà băng cho lĩnh vực này.
Số liệu thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến hết tháng 11/2014, tổng dư nợ cho vay để đầu tư, kinh doanh cổ phần của những tổ chức tín dụng đạt hơn 20.130 tỷ đồng. Trong lúc đó, trường hợp chiếu theo "room" 5%, những nhà băng sẽ chỉ được cho vay để đầu tư, kinh doanh chứng khoán tối đa 22.665 tỷ đồng, tức dư địa ko còn đa dạng.
Ở bối cảnh này, 1 số doanh nghiệp chứng khoán cho biết đã bị ngân hàng dừng giải ngân các khoản vay mới. doanh nghiệp cổ phiếu MB cho hay hạn mức dịch vụ cho vay thanh toán tiền mua chứng khoán Margin+ hài hòa có Ngân hàng Quân đội đã bị chạm tỷ lệ tối đa. bởi thế, từ ngày 2/2, siêu thị tạm dừng giải ngân dịch vụ này cho các khoản tìm mới. công ty cổ phần VnDirect cũng thông tin kể từ ngày 1/2/2015, các ngân hàng thương mại hợp tác có doanh nghiệp sẽ ngừng cho vay đối với các khoản mới.
Trên các diễn đàn chứng khoán, các thành viên liên tục than vãn về hiệu ứng của Thông tư 36 lên phiên giao dịch cách chơi chứng khoán cuối cộng của tháng trước Tết Nguyên đán. Vn-Index giảm mạnh nhất trong 1 tháng, xuống 576 điểm; HNX-Index cũng về sát mốc 85 sau lúc giảm hơn 1%.
"Việc Thông tư 36 gần sở hữu hiệu lực từ đầu tháng 2 ảnh hưởng đến tâm lý dân đầu cơ. các tin báo tiêu cực liên quan tới việc ngắt quãng nguồn cung margin của một số doanh nghiệp chứng khoán lớn đã làm 2 chỉ số chịu áp lực bán hơi mạnh bất chấp thị trường đón nhận hơi rộng rãi tin tích cực", chuyên viên Trần Đức Anh của doanh nghiệp cổ phiếu Bảo Việt (BVSC) nhận định.
Tuy nhưng, đồng quan điểm với Ủy ban chứng khoán, rộng rãi ý kiến cho rằng Thông tư 36 tác động mở tài khoản chứng khoán lên thị trường cổ phần chỉ là ngắn hạn. "Đừng xúc động quá đa dạng về phản ứng của dân đầu cơ. Đương nhiên với thể với tác động tâm lý, nhưng đây là tất yếu trong nền kinh tế thị trường. mọi chính sách ko lan tỏa đồng đều, ko cho ai toàn bộ và cũng ko lấy đi của ai tất cả", ông Trương Văn Phước nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, BVSC cho rằng việc áp giới hạn cho vay đầu tư, kinh doanh cổ phiếu nhìn chung sẽ ko ảnh hưởng mạnh đến nguồn cung margin của các nhà hàng cổ phần to do phần đông các nhà hàng này đã chủ động huy động thêm vốn từ bảng giá chứng khoán những nguồn khác nhau. Thậm chí, nhóm công ty này sẽ được hưởng lợi khi các công ty cổ phiếu nhỏ hơn gặp cạnh tranh và phải thêm thời gian để tậu các nguồn vay mới thay thế.
Cụ thể, VnDirect khẳng định hoạt động margin sẽ không bị ảnh hưởng do nhà hàng sở hữu vốn chủ có hơn 1.800 tỷ đồng để "tự lực cánh sinh". MBS cũng khuyến nghị khách hàng chuyển từ dịch vụ Margin+ sang dịch vụ khác và đảm bảo đáp ứng đầy đủ nhu cầu giao dịch với lãi suất ưu đãi so mang thị trường.
một số đơn vị khác còn tích cực phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn, dùng cho giao dịch ký quỹ. Chẳng hạn công ty Quản lý Đầu tư Trí Việt đã chào bán 30 tỷ đồng trái phiếu ra công chúng, công ty chứng khoán Tân Việt cũng bán được sắp 184 tỷ đồng trái phiếu trong đợt huy động vừa qua và dự kiến sẽ tiếp tục phát hành trong năm 2015.
"Thông tư 36 sẽ xử lý linh hoạt, uyển chuyển, mềm mại chứ ko phải vấn đề quá ghê gớm. Việc cho vay cổ phiếu tập trung vào 15 ngân hàng, có vốn điều lệ không quá lớn", ông Phước đánh giá.
Tại ngân hàng Công thương (Vietinbank), Tổng giám đốc Lê Đức Thọ cho hay dư nợ cho vay đầu tư buôn bán chứng khoán chỉ chiếm 1% vốn điều lệ, và theo Ngân hàng Nhà nước, con số bình quân cho toàn hệ thống cuối tháng 11/2014 khoảng 4,5%, so với ngừng 5%. "Điều khoản này là cần thiết, giúp kiểm soát phải chăng hơn với, nhất là sở hữu chéo giữa các ngân hàng, giữa ngân hàng và công ty, hơn cả là giúp hệ thống ngân hàng tiệm cận gần hơn với thông lệ của thế giới", ông Thọ phát biểu.
Liên quan tới việc ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao trên 3% sẽ không được cho vay cổ phiếu, vị Tổng giám đốc này cho biết động thái này sẽ giúp vốn của hệ thống ngân hàng đảm bảo, chất lượng cho vay đầu tư cổ phiếu phải chăng hơn và không ảnh hưởng tới lớn mạnh tín dụng.
bên cạnh đấy, cơ quan quản lý vẫn để "cửa mở" cho các hợp đồng vay đầu tư cổ phần ký kết trước tháng 2/2015 được tiếp tục thực hiện, chứ ko "đứt quãng" liền. "Thông tư 36 ko tránh việc cấp tín dụng để đầu tư, marketing những mẫu cổ phiếu khác, trừ chứng khoán. Room còn lại để các ngân hàng cấp tín dụng để đầu tư, buôn bán cổ phiếu là cực kỳ lớn", đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết.